Een verandering leiden, wat heb je daar voor nodig? Voorbeeldgedrag!

In een eerste artikel ben ik ingegaan op het belang van communicatievaardigheden bij het leiden van een veranderproject. Prompt volgde diverse reacties van de lezers, en ontstond er een boekverloting. Leuk om te zien dat het onderwerp aanspreekt! Tijd voor een 2e vaardigheid bij het leiden van een verandering: Voorbeeldgedrag.

Een projectleider van een veranderproject moet m.i. in staat zijn om het juiste voorbeeldgedrag te geven. Niet alleen zeggen, maar ook doen. Sterker nog, als je het niet wilt gaan doen, of niet kunt gaan doen, zeg het dan ook niet. Mensen laten zich immers meer beïnvloeden door wat iemand doet, dan door wat hij zegt. En als het gedrag incongruent is met wat gezegd wordt, dan gelooft men meestal het gedrag. Deze wijsheid is niet nieuw, Gerald M. Weinberg en Jean McLendon beschreven de relatie tussen congruence en blaming al eerder.

Wat betekent dat in de praktijk? Eigenlijk heel simpel, de verandering begint bij jezelf als projectleider en project team. Als een van de veranderdoelen is dat er meer transparantie moet komen in de organisatie, wees dan zelf transparant. Wees open over de inhoud van je veranderproject, laat zien waarom de verandering belangrijk is en hoe je het aan wilt pakken. Als het doel van je veranderproject is om de samenwerking in een organisatie te verbeteren, werk dan vanuit je project ook echt samen met de stakeholders. Betrek ze bij het project, vraag om feedback en luister, en doe er ook wat mee. Doen wat je zegt dus.

Om het goede voorbeeld te geven moet een projectleider materiedeskundigheid hebben van het veranderen, en bij voorkeur ook van de specifieke verandering die moet gebeuren. De hoogste prioriteit bij een veranderproject is niet dat het project binnen budget blijft en op tijd af is, bij een “zacht” project gaat het er veel meer om dat mensen en daarmee de organisatie in beweging komt. Een projectmanagementmethode zegt meestal niets over de verandering, dus een projectleider zal de materiekennis tbv veranderen op een andere manier moeten leren. Een projectleider moet ook een helder beeld hebben van de vereiste verandering, het waarom van de verandering. Hij moet daar zichtbaar in geloven, achter de verandering staan. Als je als projectleider niet overtuigd bent van het nut en noodzaak van de verandering, kun je de verandering dan leiden? Ik denk van niet!

Nog een manier om het goede voorbeeld te geven als projectleider is “eat your own dogfood”. Ofwel in het Nederlands “doe zelf wat je ook van anderen verwacht”. Een leuk voorbeeld is een CMMI assessment die ik heb gedaan bij een organisatie. Om de scope van de assessment vast te stellen gaf ik een presentatie van de procesgebieden uit het CMMI model aan het Management Team. Bij het noemen van het procesgebied Decision Analysis and Resolution kreeg ik de vraag of dit procesgebied gebruikt kan worden om management beslissingen te assessen, en of ik hun (het Management Team zelf dus) kon assessen met dit procesgebied. Ja bruikbaar, en ja graag was mijn antwoord! Dat het management zelf ook de assessment wilde ondergaan, en dus ondervinden wat het is om ge-assessed te worden en om daarna verbetering af te spreken maakte naar de organisatie duidelijk dat assessen en continue verbeteren belangrijk was. Overigens was dit procesgebied nieuw in het CMMI, en had ik het nog nooit eerder ge-assessed, en wist nog niet alle ins en outs; dus was wel mijn nek uitsteken en een beetje bluffen. Maar als je zo’n kans krijgt in een assessment dan laat je die niet schieten ;-).

Mooi verhaal Ben, maar eh, voorbeeldgedrag, kun je dat leren? Ja, door te gaan doen. De eerste keer zal het wat onwennig aanvoelen, je bent bewust onbekwaam bezig met het nieuwe gedrag. Gaandeweg wordt dat beter, waarbij het helpt als je reflecteert om te kijken hoe het gaat. Het is prettiger om nieuw gedrag in een veilige setting te oefenen, bv. in een training of workshop. Met feedback van de andere deelnemers kun je je vaardigheden verbeteren. Belangrijke bijkomstigheid is dat je zelf ervaart hoe het is om je gedrag te veranderen, en daarmee wordt je vanzelf ervaringsdeskundige als je daarna anderen begeleid in de verandering. Eigenlijk is het geen kwestie van kunnen leren, maar is het een must om een verandering eerst zelf te ondergaan, voordat je van anderen mag verwachten dat ze gaan veranderen!

Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

8 reacties op Een verandering leiden, wat heb je daar voor nodig? Voorbeeldgedrag!

  1. Niels Malotaux schreef:

    Twee opmerkingen:

    Elk project is een veranderproject. Als er niets verandert dan was het geen project. Het verandert altijd iets in hoe mensen zich moeten ‘gedragen’. Bijvoorbeeld bij procesverandering in een organisatie, of doordat mensen met een nieuw product moeten leren omgaan.
    Een nieuw softwareproduct, zoals bijv CRM of SAP wil de mensen meestal dingen op een andere manier laten doen. Dat is het vijde van mijn ‘vijf processen’, zie http://www.malotaux.nl/?id=fiveprocesses

    Als mensen in een organisatie een CMMI assessment over zich heen gaan krijgen, stel ik altijd voor om na enkele vragen de assessor een wedervraag te stellen: “Welk level heeft jouw eigen organisatie (en jij zelf) eigenlijk?” Als de assessor daar geen adequaat antwoord op heeft (is meestal het geval), dan is hij waarschijnlijk ongeschikt om het assessment adequaat uit te voeren.

  2. BenLinders schreef:

    Beste Niels,

    Dank voor je reactie! Mooi voorbeeld van “eat your own dogfood”, als je erin geloofd dat CMMI kan helpen om beter / sneller / goedkoper / innovatiever te worden, dan gebruik je het zelf toch ook? Doen wat je zegt!

    Groeten,
    Ben Linders

  3. Beau Haverkort schreef:

    Beste Ben,
    Een goed artikel dat nadruk legt op een belangrijke basis. Leiding geven begint bij het goede voorbeeld geven en zonder een goed voorbeeld krijg je de mensen niet in beweging en is het dus verspilde moeite. “Walk your Talk”. Als een projectleider niet gelooft en enthousiast is over zijn eigen verandering zal hij zeker geen volgers krijgen.

  4. BenLinders schreef:

    Beau, thanx voor je bevestiging en compliment voor het artikel!

    Een vraag terug: Mijn stelling is dat je voorbeeldgedrag en dus ook leiderschap kunt leren. Dat betekent wel dat je zelf als verandermanager ook moet veranderen. Eens of oneens?

  5. Alfons Giliam schreef:

    Ben (et al.),

    Mooie discussie is zich aan het ontwikkelen. Zeer herkenbaar. Ik heb recent een klein onderzoekje gedaan naar kenmerkende eigenschappen in leiderschap. Vertrouwen sprong daar als hoogst genoteerde uit. Je kunt dus nadenken over het verband tussen vertrouwen (lees ook de zoon van Covey daarover) en voorbeeldgedrag.
    Dan jouw laatste stelling Ben. Leiderschap is voor een deel kennis en vaardigheid, maar voor het grootste deel attitude. Voorbeeldgedrag is ook voor een deel kennis en vaardigheid, en ook voor het grootste deel attitude. Kennis en vaardigheden kun je vergroten/verbeteren/ontwikkelen door literatuur, opleiding, samenwerken en overnemen, oefenen, enz.. Attitude zit ‘ingebakken’, heeft meer met karakter te maken. Daar wordt leren en ontwikkelen moeizamer. Ik ben het dus wel met je stelling eens, maar wil een nuancering aanbrengen door het bovenstaande en aan te vullen dat je ‘als verandermanager ook moet (kunnen) veranderen’.

  6. BenLinders schreef:

    Beste Alfons,

    Dank voor je reactie. Eens dat je als verandermanager zelf veranderd als je je attitude veranderd. Is ook twee vliegen in 1 klap, omdat je dan het goede voorbeeld geeft door zelf ander gedrag te gaan vertonen. Ik denk dat je dit kunt leren door het te oefenen in een “veilige” omgeving van bv. een workshop.

    Groeten,
    Ben Linders

  7. Jan de Vries schreef:

    Leuk initiatief, deze site! En mooie metaforen! Structuur mis ik nog. Maar dat gaat ongetwijfeld komen.
    Als het gaat over cursussen, dan denk ik natuurlijk graag mee over content.
    Wat ik erg zinvol zou vinden is het bijeenbrengen van alle relevante content van de goeroe’s op dit gebied en vervolgens een selectie-methode om te bepalen welke content(combinatie) in een specifiek bedrijfsgeval het beste is.
    Wat ik er zeker in zou willen:
    – het duidelijk maken dat veranderen per definitie en vrijwel overal moeizaam gaat. Als je je daar op instelt en rekening mee houdt, wordt het leven al een stuk overzichtelijker.
    – het werken met metaforen (heb daar al het e.e.a. over uitgewerkt en toegepast, werkt zeer krachtig).

    Groet,

    Jan

  8. Pingback: Een verandering leiden, wat heb je daar voor nodig? Klantgerichtheid! | Veranderproject

Laat een reactie achter op Beau Haverkort Reactie annuleren

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *