Eigenaarschap is leiderschap

Grolsch maakte er jaren geleden reclame mee: vakmanschap is meesterschap. In de wereld van verandermanagement vertaal ik dit naar eigenaarschap is leiderschap.

Een opdrachtgever die het af laat weten. Dat ken je waarschijnlijk wel. Hij houdt z’n mond als er vragen komen of het echt wel moet, waarom dan? Er valt een stilte en de bodem onder het verbetertraject valt weg.

Een van de belangrijkste reden hiervoor is gebrek aan leiderschap en dus aan eigenaarschap. Wie weet dat hij wil is bewust eigenaar. In die zin zijn we allemaal regelmatig eigenaar: toch wel een aantal maal per dag denken we, of beter voelen we: ik wil eigenlijk X. Of ik zou willen dat Y. Daarmee zijn we eigenaar van ‘de wens tot X’ of ‘de wil dat Y’. En ook doen we regelmatig zaken omdat een ander iets wil – zich eigenaar heeft getoond van een verlangen en daarbij onze hulp heeft gevraagd.

Een eigenaar ziet doorgaans bij elke beer op de weg ook een manier om ‘m er weer van af te jagen. Want hij/zij wil naar zijn doel. Dat is een prachtig gegeven, dat heel stimulerend werkt. In een verandering is dit noodzaak. Er zijn immers veel beren op de weg. Leiderschap is nodig. Hier bedoel ik niet leiderschap vanuit de ‘tips & tricks’ geleerd op een cursus. Daar kijken mensen, bewust of onbewust, dwars door heen. Ik bedoel leiderschap vanuit eigenaarschap voor de verandering. ‘Ik wil het anders!’

Wat ik impliciet hopelijk duidelijk heb gemaakt, is dat iedereen eigenaar kan zijn. De opdrachtgever is eigenaar van de nieuwe manier van werken. De verandermanager van het traject er naar toe, de medewerker van zijn bijdrage: doorgaans een stukje van de werkwijze in meer detail. Een mooie illustratie van hoe eigenaarschap zich laat overdragen is een Scrum project waarin de Product Owner (inderdaad: eigenaar van de user stories), prioriteiten stelt en vervolgens de teamleden zelf kiezen welke stories ze gaan realiseren – en daarmee Eigenaar van de realisatie in een systeem worden.

Het is in het licht van bovenstaande van groot belang dat de opdrachtgever van een verandering ook eigenaar is. De verandermanager heeft tot taak hem hierin te steunen en, zonodig, een steuntje in de rug te geven.

Helaas heb ik meer dan eens gezien dat de opdrachtgever geen eigenaar en dus geen leider is, maar ‘formeel verantwoordelijke’. Met name dat ‘formeel’ wordt doorgaans met enig egards uitgesproken, wat de zekerheid lijkt te moeten geven voor een goede invulling van die verantwoordelijkheid. Dat dit echter de achterdeur uit is wil ik illustreren met het volgende.

Overdragen van eigenaarschap is als het overdragen van verliefdheid: je kunt een ander wel laten begrijpen dat je verliefd bent en misschien zelfs waarom, maar verliefd zal een ander daardoor niet worden. Het gevoel van verliefd zijn laat zich niet overdragen. Voor eigenaarschap geldt dit net zo, ook al benoem je een ander tot ‘formeel verantwoordelijk’.

Samengevat is mijn overtuiging dat eigenaarschap de sleutel is tot leiderschap in verandertrajecten. En dat het iets persoonlijks is dat niet overgedragen kan worden door iemand anders, maar wel deels overgenomen vanuit jezelf. De vraag is dan natuurlijk hoe dit, alsof het een Scrum project betreft, te stimuleren. Wie wil?

 

Dit bericht is geplaatst in Uncategorized met de tags , , . Bookmark de permalink.

Één reactie op Eigenaarschap is leiderschap

  1. André Heijstek schreef:

    Wat een mooie metafoor: “overdragen van verliefdheid”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *