Over weerstand

Een dwarsligger houdt de rails bij elkaar en voorkomt daarmee dat de trein ontspoort.

Een dwarsligger houdt de rails bij elkaar en voorkomt daarmee dat de trein ontspoort (quote van Maarten Kramer, ING, bron onbekend).

Deze uitspraak toont daarmee ook de waarde die weerstand heeft bij organisatieveranderingen. . Van ervaren weerstand kunnen we leren of het veranderpad wel het meest economische is en of de verandering wel de gewenste of benodigde verandering is. Zonder weerstand waren mensen manipuleerbaar als biljartballen en werd iedere ingezette verandering omgezet in een grenzeloze reis. Met begrip van menselijk gedrag krijgen we handvatten om weerstand te begrijpen en positief te benaderen zodat we op de juiste componenten kunnen interveniëren of de verandering of het veranderplan aanpassen.

Zowel vanuit een psychologisch perspectief als vanuit een organisatie verandering perspectief bekeken blijkt veranderen de wetten van de natuur te volgen: Net als in de natuur komt er beweging als de voorwaartse kracht groter is dan de wrijvingskracht. De wrijvingskracht is daarbij afhankelijk van de massa en de wrijvingscoëfficiënt van het oppervlak.

De voorwaartse kracht staat voor de energie van het veranderproject die kan worden omgezet in intentie van de betrokkenen om te veranderen. De wrijvingskracht staat voor de standvastigheid van de betrokkene en de wrijvingscoëfficiënt van het oppervlak staat voor de mate waarin de organisatie context veranderen ondersteund.

De weerstand tegen verandering kan worden overwonnen als de motivatie (het willen), de mogelijkheid en de kennis (het kunnen) aanwezig is om te veranderen (bron: Ajzen). Daarnaast kan de houding van anderen het veranderen beïnvloeden. Metselaar en Cozijnsen hebben deze componenten verder opgebroken. De wil om te veranderen is op te delen in de gevolgen van de verandering voor het werk van de betrokkene, de emoties die de verandering oproept alsook de meerwaarde van de verandering voor de organisatie. Het kunnen veranderen bestaat uit kennis en ervaring maar ook uit voldoende tijd en hulp.

Ook als de wil aanwezig is, kunnen we soms drempels ervaren zoals een gebrek aan zelfvertrouwen, een gebrek aan vertrouwen in de veranderaanpak van de organisatie of een gebrek aan gegeven tijd om de verandering eigen te maken. Met name deze aspecten kunnen door de organisatie te worden aangepakt. Het bieden van een veilige leeromgeving, voldoende hulp, het geven van voldoende vertrouwen en een open aanpak maakt veranderen beter mogelijk.

Vanuit een psychologisch perspectief is het niets anders: Verandering heeft nodig dat we eerst ervaren dat onze huidige acties niet leiden tot het verwachte resultaat. Maar dan nog zullen we de mismatch vaak gewoon ontkennen of toewijzen aan toeval of een ander; het erkennen dat we fouten maken valt ons zwaar op de maag. Pas als we herkennen dat we door het ontkennen schade oplopen en pas als deze schade voor ons zwaarder weegt als het niet willen erkennen dat we dus fouten maken ontstaat de wil om te  veranderen. De kracht voor de verandering heeft de weerstand overwonnen. We kunnen hulp bieden door de mismatch onmiskenbaar te maken, maar vaak leidt dit ook tot nog meer weerstand. We kunnen vooral helpen met het bieden van een veilige leeromgeving, dit  vergemakkelijkt het erkennen als ook het leren.

Dit bericht is geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink.

2 reacties op Over weerstand

  1. Pingback: Hoera, weerstand! | Veranderproject

  2. Pingback: Continue verbeteren met Agile | Ben Linders

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *